Manhaj Penafsiran Hamka
Telaah Ayat-Ayat Ahkam dalam Konteks Keindonesiaan
DOI:
https://doi.org/10.59001/pjrs.v2i1.46Kata Kunci:
Tafsir al-Azhar, Fiqh nusantara, Tafsir al-ahkam, Hamka, fatwa hukumAbstrak
The paper discusses the underlying method and context of interpretation of legal verses as set forth by Hamka in his magnum opus, Tafsir al-Azhar. It looks into the historical background and dynamics of his interpretation of legal verses that bring forth significance breakthrough in the articulation of classical theoretical perspective of fiqh, maqasid (higher objective of Islamic law), maslahah (public good) and fundamental of syariah. The study is based on library research using qualitative and scientific approach. Relevant data were collected from primary and secondary sources and analyzed through descriptive, analytical and comparative technique. The finding shows that the Tafsir has bring forth significance breakthrough in legal interpretation that shed light on philosophical and contextual meaning of the ayah, projecting rational dan liberal understanding of the text, independent from classical interpretation and doctrine of traditional ruling and school of thought. It shed lights on universal dan dynamic religious spirit and reassertion and reconstruction of ijtihad and socio-legal reform, arguing for the significant local dynamics, norms and ethics of fiqh nusantara (Malay-Indonesian archipelago) which addresses contemporary needs of modern Indonesia’s complex multicultural and cosmopolite society.Unduhan
Referensi
Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad b. Muhammad. Ihya Ulumiddin. Terj. Tk. H. Ismail Yakub. Cet. 5. Kuala Lumpur: Victory Ajensi, 1977.
Al-Qurtubi, Abu Abdillah, Muhammad b. Ahmad. Al-Jami‘ li Ahkam al-Qur’an. Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi, 1965.
Baidan, Nashruddin. Perkembangan Tafsir Al-Qur’an di Indonesia. Solo: Penerbit PT. Tiga Serangkai, 2003.
Hamka. Tafsir al-Azhar. Jakarta: Pustaka Panjimas, 1982.
Hamka. Tafsir al-Azhar. Jakarta: Pustaka Panjimas, 1983.
Hamka. Tafsir al-Azhar. Juzu’ 5. Singapura: Pustaka Nasional, 1983.
Hamka. Tafsir al-Azhar. Juz II, V. Jakarta: Yayasan Nurul Islam, 1984.
Hamka. Tafsir al-Azhar. Jakarta: Pustaka Panjimas, 1985.
Hamka. Tafsir al-Azhar. Juz. I, II, VIII, XXVI. Jakarta: Pustaka Panjimas. 2005.
Hamka. Membahas Kemusykilan Agama. Shah Alam: Pustaka Dini, 2009.
Hamka. Tafsir al-Azhar Juz Amma. Depok, Jakarta: Gema Insani, 2015.
Malkan. “Tafsir Al-Azhar: Suatu Tinjauan Biografis dan Metodologis”. Jurnal Hunafa, Vol. 6, No. 3 (Desember, 2009), 359-376.
Milhan Yusuf. “Hamka’s Method of Interpreting the Legal Verses of the Qur’an: A Study of His Tafsir al-Azhar” (M.A. Arts, Institute of Islamic Studies, McGill University, Montreal, 1995).
Milhan. “Hamka’s Method of Qur’anic Interpretation”. Miqot, Vol. XXXII, No. 1 (Januari-Juni, 2008), 13-20.
Mohd Fazali Abdul Manas, Abd Rahman Abd Ghani & Mohd Noor Daud. “Metodologi Pentafsiran Hamka terhadap Ayat-Ayat Hukum dalam Tafsir Al-Azhar”. Jurnal Perspektif, Special Issue 1 (2017), 28-37.
Muhammad Fakir Mibadi. Fikih al-Quran: Ayat-Ayat Hukum dalam Pandangan Imamiyah dan Ahlusunnah. Terj. Sirojudin, Jakarta: Nur Al Huda, 2014.
Muhammad Yusry Affandy Md Isa. “Metodologi Pentafsiran dan Perspektif Hamka Berhubung Ayat-Ayat Hukum Ibadat”. Journal of Technical and Vocational Education, Vol. 1, No. 1 (2017), 36-44.
Muhammad Yusry Affandy Md Isa. “Metode Dakwah Menerusi Wacana Fiqh dalam Tafsir al-Azhar”. Journal of Ma‘alim al-Quran wa al-Sunnah, Vol. 14, No. 2 (2018), 139-146.
Sabuni, Muhammad bin Ali. Rawai‘ al-Bayan fi Tafsir Ayat al-Ahkam min al-Qur’an. Syria: Dar al-Qalam al-Arabi, 1993.

